Slider

Op 22 mei vertrok de ‘2e lichting’ leden naar de VW Fabrieken in Emden (BRD) De eerste excursie was binnen enkele uren volgeboekt en dat gold eveneens voor deze keer.
Het weer was prachtig en via opstapplaatsen in Drachten en in Hoogkerk reed de bus richting Bad Nieuweschans.
Het is de oostelijkst gelegen plaats van Nederland en tevens de noordelijkst gelegen grensplaats.
Vanwege de vele historische gebouwen is het dorp in augustus 1974 aangewezen als beschermd dorpsgezicht.

Tijdens de tweede wereldoorlog reden de treinen vanuit kamp Westerbork onderweg naar vernietigingskampen langs Nieuweschans, waarbij de treinen tot Nieuweschans onder strenge supervisie van de nazi’s bemand werden door Nederlands spoorwegpersoneel. De rest van de reis reed de trein met een Duitse bemanning.
Inwoners van Nieuweschans vonden geregeld uit de trein gegooide briefjes met laatste groeten aan familie, vrienden en bekenden.
In de jaren zeventig is men begonnen met de reconstructie van de vesting. In 1985 werd het kuuroord geopend nadat zout, mineraalrijk bronwater was ontdekt op 630 meter diepte. Dit kuurcentrum trok in 2016 ongeveer 210.000 bezoekers. Op 1 april 2009 werd door het Ministerie van Binnenlandse Zaken de toevoeging ‘Bad’ aan de naam goedgekeurd.
Onderweg naar Emden werd in de bus de geschiedenis van VW gememoreerd. Professor en auto-ingenieur: Ferdinand Porsche en de Joodse ingenieur Josef Ganz stonden aan de wieg van Volkswagen.
Porsche had in 1922 vergeefs plannen voor een goedkope auto voorgesteld. Mercedes-Benz en Daimler zagen niets in Porsche's droom.

Hij begon voor zichzelf en kreeg in 1934 van Adolf Hitler de opdracht een Kraft durch Freude-wagen te ontwerpen, een wagen voor het volk. Het programma van eisen voor deze auto was fors.
De KdF-Wagen moest een topsnelheid van 100 km/u kunnen halen; moest twee volwassenen en een kind kunnen vervoeren, of drie soldaten en een mitrailleur; moest een luchtgekoelde motor hebben, zodat hij ‘s winters buiten kon staan; mocht maximaal tussen de 6 en 7 liter benzine per 100 kilometer verbruiken; en mocht niet meer kosten dan 900 Reichsmark. Het aanbod van Hitler kwam net op tijd.

Op 12 oktober 1936 stelde Porsche drie rijdende prototypes voor, die al de karakteristieke vorm van de latere Volkswagen Kever hadden. Iedere wagen legde in zeventig dagen een afstand af van 50.000 km, zonder dat al te grote reparaties nodig waren. Hitler zocht vervolgens persoonlijk een geschikte locatie voor de fabriek. Omdat de enige twee beschikbare autofabrieken - die van Opel en van Ford - niet volledig Duits waren, gaf Hitler zijn ‘Arbeitsfront’ opdracht bij, Fallersleben een fabriek te bouwen.
Het Duitse volk zou door middel van een spaarsysteem het geld voor de productie bijeenbrengen. Er zou een nieuwe stad verrijzen voor de arbeiders van de fabriek en hun gezinnen, Stadt des KdF-Wagens bei Fallersleben (kortweg KdF-Stadt, na de Tweede Wereldoorlog Wolfsburg) genaamd, met een residentie voor Hitler, en een boulevard waar na afloop van de oorlog de overwinningsparade zou worden gehouden.


Tweede Wereldoorlog
De auto zou uiteindelijk rond de 1.400 Reichsmark kosten.
Duitsers konden bij Fallersleben voor dit bedrag een bewijs kopen dat recht gaf op een Volkswagen, wanneer deze klaar zou zijn. In de enorme fabriek, de grootste autofabriek van Europa, moesten per jaar zo’n 800.000 wagens worden gefabriceerd.
Op 26 mei 1938 legde Hitler de eerste steen voor de KdF- fabriek en in 1940 rolde de eerste wagen van de lopende band.
Er werden slechts een paar honderd personenauto’s gebouwd, vrijwel allemaal voor partijbonzen.
Inmiddels was de Tweede Wereldoorlog uitgebroken en de nieuwe fabriek bouwde en werden er militaire versies van de Volkswagen Kever gebouwd. Na de oorlog verloren ongeveer 340.000 Duitse spaarders hun aanspraak op een nieuwe auto.
Doordat de na-oorlogse VW-fabriek feitelijk geen partij was, werd het moeilijk om hun spaargeld terug te krijgen. Na een aantal rechtszaken werden de spaarders pas in de jaren zestig en zeventig gecompenseerd. Gedupeerden konden 600 Duitse mark korting krijgen als zij een nieuwe VW kochten. Als zij dat niet wilden of konden, kregen zij 100 mark terug.

Na de Tweede Wereldoorlog
De fabriek bij kasteel Wolfsburg werd aan het eind van de Tweede Wereldoorlog zwaar gebombardeerd en in april 1945 veroverd door het Amerikaanse leger.
De stad werd omgedoopt tot Wolfsburg en de KdF- fabriek werd overgedragen aan de Britse bezettingsautoriteiten.
De fabriek werd bestemd voor de reparatie van legervoertuigen; de machines werden beschouwd als oorlogsbuit en zouden worden weggevoerd.
Omdat het Britse leger een tekort aan voertuigen had werd echter besloten de productie weer op te starten.
In september 1945 plaatste het Britse leger een order voor 20 duizend stuks, en in 1946 werden al duizend auto&39;s per maand gebouwd, hoewel het dak van de fabriek nog steeds kapot was en het voor de productie benodigde staal tegen nieuwe auto&39;s moest worden geruild.

De fabriek werd aangeboden aan Amerikaanse, Britse en Franse autofabrikanten, maar niemand zag iets in het rare bolle autootje.
Men begon onder de naam Wolfsburg Motor Works (naar een foute vertaling van Bayerische Motoren Werke); later werd het omgedoopt tot ‘Volkswagen’. In 1974 bracht Volkswagen de Golf op de markt. Anders dan de vorige modellen had deze een watergekoelde motor voorin. De Golf werd een blijvend succesnummer.
Op 18 september 2015 maakte het Amerikaanse agentschap EPA bekend dat het had ontdekt dat Volkswagen op grote schaal knoeide met software in dieselauto’s.
De software zou kunnen waarnemen wanneer er een emissietest werd uitgevoerd, om dan op dat moment naar een speciaal softwareprogramma over te schakelen waardoor het leek alsof de auto’s zuiniger en schoner waren. Zo’n 11 miljoen auto’s wereldwijd zijn uitgerust met deze software.
Om eventuele boetes te kunnen betalen heeft de autofabrikant 6,5 miljard euro gereserveerd.
Volkswagen in Emden is de grootste industriële werkgever ten westen van Bremen en het noorden van het Ruhrgebied en heeft een totale oppervlakte van 4.100.000 vierkante meter, waarvan ongeveer 40 procent is bebouwd. Verder zijn er enorme parkeerplaatsen voor de verzending van de voertuigen. In Emden worden de Volkswagen Golf, Passat en de nieuwe Arteon gemaakt.

Wij werden ontvangen in de filmzaal en na kort welkomswoord werd een film vertoond over de totstandkoming van de fabriek in Emden.
Voor deze locatie werd gekozen vanwege de ligging aan zee en spoor en de aanwezigheid van een groot arbeidspotentieel. Het fabricageproces maakte veel indruk. Honderden robots die met grote precisie de diverse componenten precies op de goede plek plaatsen gaven als het ware een ‘balletvoorstelling’ van grote schoonheid.
Opvallend was dat diverse types auto’s en ook nog in diverse kleuren in 1 produktielijn van de band rolden.

De wandeling door de fabriek duurde ongeveer 2 uur. Helaas was fotograferen streng verboden. Daarna vertrokken wij richting een groot sluizencomplex in de rivier Ems.
Dit complex werd speciaal gebouwd om het mogelijk te maken dat de grote cruiseschepen die gebouwd worden de Meyer Werft in Papenburg (vorig jaar bezocht met leden van VO-ING) achteruit varend (!) open zee kunnen bereiken om verder afgebouwd te worden in de Eemshaven in Groningen. De excursie werd afgesloten in het sfeervolle restaurant ‘Bei Cassi’ in het kleine dorpje Moormerland. Het eten is daar heerlijk en de bediening uiterst vriendelijk.

Ben Douwes

De foto’s zijn van Rob Mooijen.

­